58.000'den fazla kelime ile en kapsamlı Osmanlıca Türkçe sözlük
Aradığınız Osmanlıca kelimelerin Türkçe anlamlarını sözlüğümüzde bulabilirsiniz
delil-i ihtira' ne demek? delil-i ihtira' kelimesinin anlamı nedir?
Cenab-ı Hakk'ın yeniden icad ederek yarattığı şeylerden
meydana gelen, kendi zâtına mahsus delil. Buna misâl olarak
birini zikredebiliriz:(Cenâb-ı Hak hususi eserlerine menşe
ve kendisine lâyık kemâlâtına me'haz olmak üzere her ferde
ve her nev'e has ve müstakil bir vücud vermiştir. Ezel
cihetine sonsuz olarak uzanıp giden, hiçbir nev' yoktur.
Çünkü bütün enva'; imkândan vücub dâiresine çıkmamışlardır.
Ve teselsülün de bâtıl olduğu meydandadır. Ve âlemde görünen
şu tegayyür ve tebeddül ile bir kısım eşyanın hudusu, yani,
yeni vücuda geldiği de göz ile görünüyor. Bir kısmının da
hudusu zaruret-i akliye ile sabittir. Demek, hiçbir şeyin
ezeliyyeti cihetine gidilemez.Ve keza, ilm-ül hayvanat ve
ilm-ün nebatatta isbat edildiği gibi, envâın sayısı iki yüz
bine bâliğdir. Bu nev'ler için birer âdem ve birer evvel
baba lâzımdır. Bu evvel babaların ve âdemlerin dâire-i
vücubda olmayıp ancak mümkinattan olduklarına nazaran
behemehâl, vasıtasız, kudret-i İlâhiyyeden vücuda geldikleri
zaruridir. Çünkü, bu nev'lerin teselsülü, yani, sonsuz
uzanıp gitmeleri bâtıldır. Ve bazı nev'lerin başka
nev'lerden husule gelmeleri tevehhümü de bâtıldır. Çünkü,
iki nev'den doğan nev, alelekser ya akimdir veya nesli
inkıtaa uğrar. Tenâsül ile bir silsilenin başı
olamaz.Hülâsa: Beşeriyet ve sâir hayvanatın teşkil ettikleri
silsilelerin mebdei en başta bir babada kesildiği gibi, en
nihayeti de son bir oğulda kesilip bitecektir. İ.İ.)
Benzer Kelimeler
Kalbe âid deliller. Kalb ile bilinen deliller.
(Bak: Delil-i arşî, Arş ve süllem)
(C.: Delâ) Kova.
Tekaddüm etmek, ileri geçmek. Önde bulunmak.
Kendi zatı ile, bizzat kendisini eserleri ile göstermek suretiyle olan delâlet, şahidlik.
Allah'ın inâyetinin tecellisinden gelen ve kâinatta görülen hikmet ve maslahatlara uygun en mükemmel nizam ve tam esaslı san'at; ve kâinat...
Cilve, naz, işve. İnsana güzel ve sevimli görünecek hâl, durum.
Gecenin evvelinden gitmek.
(Deldâl) Deprenmek.
(Delk. den) Hamamlarda müşterileri keseleyip yıkayan kimse, tellâk.