58.000'den fazla kelime ile en kapsamlı Osmanlıca Türkçe sözlük
Aradığınız Osmanlıca kelimelerin Türkçe anlamlarını sözlüğümüzde bulabilirsiniz
akl-ı evvel ne demek? akl-ı evvel kelimesinin anlamı nedir?
İlk akıl, hılkî ve cibilli olan akıl. (Bir kısım eski
ve sapık felsefecilere ve hususan İşrakıyyuna göre; teselsül
tâbiri ile müessiriyetini iddia ettikleri sebeblerden
birincisidir. Bunun neticesi şirke gider. Bunlarca, akl-ı
evvel Allah'ın mahluku olup ve bundan ikinci akıl,
ikincisinden üçüncü akıl... ve böylece "Ukul-ü Aşere"
dedikleri birbirinden türeyen on akıl varlığı tevehhüm
edilerek dalâlete gidilmiştir.)(Eski felsefenin bir düstur-u
itikadiyesinden olan ( $ ) "Birden bir sudur eder" Yani,
"bir zattan, bizzat bir tek sudur edebilir. Sâir şeyler
vasıtalar vasıtası ile ondan sudur eder." diye, Ganiyy-i
alel-ıtlak ve Kadir-i Mutlakı, âciz vasaite muhtaç
göstererek, bütün esbaba ve vasaite, rububiyyette bir nevi
şirket verip Halik-ı Zül Celâle "Akl-ı evvel" nâmında bir
mahluku verip âdeta sair mülkünü esbaba ve vasâite taksim
ederek bir şirk-i azîme yol açan, şirk-alûd ve dalâlet-pişe
o felsefenin düsturu nerede?... Hükemânın yüksek kısmı olan
İşrakıyyun böyle halt etseler; maddiyyun, tabiiyyun gibi
aşağı kısımları ne kadar halt edeceklerini kıyas
edebilirsin. S.)
Benzer Kelimeler
Yaradılıştan olup, her çocukta olan akıl. Öğrenmeden var olan fıtrî akıl. Bu akıl mümeyyiz olmayıp kabil-i hitap değildir.
İşleyen ve çalışan akıl.
İrfan ve ilimle terbiye olan âhiretini düşünen akıl. Geleceği kavrayan akıl.
Akıl ile bilinen veya bulunan şey. Akla mensub. Akla dâir ve müteallik.
Aklın en alt tabakası. Dünyada geçim işini düşünen akıl.
Kabil-i hitab olan akıl. Sonradan tecrübe ve bilgiyle gelişen akıl. Hayrı ve şerri fark edebilen ve mümeyyiz olan kimsenin aklıdır.
Müşahedeye ve tecrübeye girmeyen ve sadece akıl ile düşünülen şeyler ve hususlar. Nazarî meseleler. (Bak: Mücerredât, Ma'kulat)(Arkadaş! K...
Akılcılık. Akıl ile anlaşılan ve bulunan. Akıl hastalıkları.
(Kalem. C.) Kalemler. Oklar. Yayla atılan eski zaman silahlarından biri.
(Hiss-i selim) İyiyi kötüyü farkedip, insana hak ve hakikatı, iman ve İslâmiyeti tâkib ettiren akıl ve düşünüş. Normal ve müsbet düşünce.